Dlaczego po medytacji czujemy się inaczej?

Może to znacie. Macie za sobą trudny dzień, głowa jest pełna zadań, a ciało jakby wciąż działało na wysokich obrotach. Potem na chwilę się zatrzymacie, kilka razy głęboko odetchniecie i nagle zauważycie, że napięcie trochę ustąpiło. Ramiona opadną, oddech zwolni, a myśli już nie biegną tak dziko jak kilka minut wcześniej.

Podobne doświadczenie opisuje wielu ludzi przy medytacji. To nie przypadek ani samo odczucie. Na kilka minut świadomego spokoju reaguje cały organizm. Mózg, układ nerwowy, serce i oddychanie nieustannie bowiem ze sobą komunikują.

Nowoczesne badania pokazują, że medytacja nie jest tylko aktywnością psychiczną. Wpływa także na szereg procesów ciała, które wiążą się ze stresem, regeneracją i poczuciem bezpieczeństwa. Co więc w ciele podczas kilku minut medytacji naprawdę się dzieje?

Układ nerwowy i poczucie bezpieczeństwa

i Tým autorů Calmory

Nasze ciało jest wyposażone w system, który nieustannie ocenia, czy jesteśmy bezpieczni, czy powinniśmy przygotować się na możliwe niebezpieczeństwo.

Gdy jesteśmy pod presją, aktywuje się tak zwany współczulny układ nerwowy. Tętno przyspiesza, mięśnie napinają się, a organizm przygotowuje się do działania. Ten mechanizm jest ważny w chwilach, gdy naprawdę potrzebujemy szybko zareagować.

Problem w tym, że nowoczesne życie przynosi wiele sytuacji, które nie zagrażają życiu, ale nasze ciało reaguje na nie podobnie. Terminy w pracy, konflikty, nieustanne powiadomienia albo długotrwałe przeciążenie mogą utrzymywać układ nerwowy w stanie podwyższonej gotowości.

Medytacja pomaga aktywować przeciwną część układu nerwowego, określaną jako przywspółczulny układ nerwowy. Bywa on czasem nazywany systemem odpoczynku i regeneracji. Ciało dostaje sygnał, że może zwolnić, uwolnić napięcie i poświęcić energię na odnowę.

Właśnie dlatego ludzie często opisują, że po medytacji czują się spokojniejsi, bardziej zakotwiczeni i bardziej w kontakcie sami ze sobą.

Co dzieje się z oddechem?

Oddech jest jedną z nielicznych funkcji w ciele, którą możemy wpływać świadomie i nieświadomie. Jednocześnie działa jako most między umysłem a ciałem.

W stresie oddech bywa krótszy, szybszy i płytszy. Organizm przygotowuje się do działania i zużywa więcej energii. Wręcz przeciwnie, w spokoju oddech naturalnie zwalnia i pogłębia się. Wiele technik medytacyjnych pracuje właśnie z obserwacją oddechu. Nie dlatego, że istnieje jakiś doskonały sposób oddychania, lecz dlatego, że oddech potrafi bardzo szybko wpłynąć na funkcjonowanie układu nerwowego.

Gdy świadomie spowolnimy wdech i wydech, ciało dostaje informację, że nie trzeba pozostawać w czujności. Ten prosty proces może w ciągu kilku minut przyczynić się do większego poczucia stabilności i spokoju. Czasem ludzie myślą, że przy medytacji muszą oddychać jakoś specjalnie. W rzeczywistości często wystarczy oddech jedynie śledzić i pozwolić mu stopniowo znaleźć własny naturalny rytm.

Co dzieje się z sercem i hormonami?

i Tým autorů Calmory

Na zmiany w układzie nerwowym reaguje także serce. Przy uspokojeniu organizmu tętno zwykle zwalnia, a ciało zaczyna pracować oszczędniej.

Jednocześnie dochodzi do zmian w gospodarce hormonami stresu. Najczęściej w tym kontekście mówi się o kortyzolu, który pomaga radzić sobie z trudnymi sytuacjami. Krótkoterminowo jest bardzo użyteczny. Jeśli jednak pozostaje podwyższony długotrwale, może przyczyniać się do zmęczenia, drażliwości albo problemów ze snem. Medytacja oczywiście nie działa jak wyłącznik, który w kilka minut usunie cały stres. Może jednak wspierać procesy, które pomagają organizmowi wracać do równowagi.

Właśnie dlatego wielu ludzi po medytacji opisuje poczucie ulgi, większej lekkości albo wrażenie, że ich ciało mogło wreszcie na chwilę odetchnąć.

Dlaczego po medytacji czujemy się inaczej?

Mózg, układ nerwowy, oddech i ciało tworzą jedną powiązaną całość. Gdy wpłyniemy na jedną część systemu, reagują też pozostałe. Medytacja nie działa tylko na myśli. Wchodzi w procesy związane z uwagą, stresem, oddychaniem i fizycznym napięciem. Dlatego kilka minut spokojnego zatrzymania może wpłynąć nie tylko na naszą psychikę, ale także na to, jak czujemy się we własnym ciele.

Nie chodzi o żadną magię ani tajemnicę. Chodzi o naturalną zdolność organizmu do przechodzenia między stanem gotowości a stanem regeneracji.

Co zabrać z artykułu

Gdy medytujemy, nie pracuje tylko nasz umysł. Reaguje cały organizm. Zwalnia oddech, zmienia się aktywność układu nerwowego, serce pracuje spokojniej, a ciało dostaje okazję odnowić siły. Właśnie dlatego nawet kilka minut świadomego zatrzymania może być użyteczną częścią codziennej troski o dobrostan psychiczny i fizyczny.

Wypróbujcie w Calmory

Wypróbujcie medytację Body Scan albo jedną z technik oddechowych w aplikacji Calmory i obserwujcie, jak na kilka minut świadomego spokoju reaguje wasz umysł i ciało.